Mniszek biały (Xolmis irupero) – gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae). Występuje we wschodniej, środkowej i południowo-wschodniej części Ameryki Południowej. Niezagrożony wyginięciem.
Etymologia nazwy naukowej Nazwa gatunkowa, irupero, pochodzi prawdopodobnie z języka ludu Guarani i oznacza nieznośnego lub uciążliwego ptaka. Natomiast etymologia nazwy rodzajowej Xolmis jest niejasna. Opis z 1826 roku mówi o greckim słowie Xolmis, którego istnienie nie jest jednak pewne. W publikacji wydanej pośmiertnie w 1651 roku Hernández opisał ptaka o nazwie Xomotl, którego opis pokrywa się z wyglądem mniszka białego; możliwe, że nazwa rodzajowa Xolmis to zniekształcenie tego słowa. W języku ludu Guarani nie odnotowano słowa brzmiącego podobnie do tej nazwy.
Morfologia Długość ciała wynosi 17–18 cm, w tym ogona 8,1 cm. Skrzydło mierzy około 10,1 cm (opisany pod nazwą Taenioptera irupero). Upierzenie w większej części śnieżnobiałe, czarne jedynie lotki i pokrywy I rzędu, a także końcówka ogona. Nogi, stopy oraz dziób czarne, zaś tęczówki ciemnobrązowe. Samica szarawa na grzbiecie.