thumb|Dżezail thumb|Litografia datowana na czas I wojny brytyjsko-afgańskiej, przedstawiająca żołnierza uzbrojonego w dżezail thumb|Grupa żołnierzy z dżezailami w roku 1878 podczas II wojny brytyjsko-afgańskiej Dżezail (znany też jako Strzelba afgańska lub Jezzail w języku paszto) – prosta, oszczędna i często robiona własnoręcznie broń odprzodowa typu muszkiet, używana głównie na Bliskim Wschodzie, w Azji Środkowej oraz w Indiach Brytyjskich.
Funkcjonalność Dżezail był na ogół strzelbą robioną chałupniczo, przez co budowa każdego egzemplarza różniła się trochę od pozostałych. W odróżnieniu od prostej i użytecznej broni wojskowej produkowanej w tamtych czasach, dżezaile postrzegano jako oręż bardzo osobisty, często bogato i artystycznie zdobiony. Strzelby afgańskie zazwyczaj posiadały bardzo długie lufy. Taki typ broni nie był popularny w Europie, bardziej utożsamiano go z amerykańskim karabinem Kentucky, kalibru od 0,35 do 0,45 cala, służącym do polowań. Dżezaile jednak, ze względu na swój wojskowy charakter miały większy kaliber (od 0,50 do 0,75 cala) od Kentucky. Było to możliwe, ponieważ długość dżezaila sprawiała, że był cięższy od typowych muszkietów w tamtym czasie. Zazwyczaj ważył od 12 do 14 funtów (około 5,4–6,3 kg), w porównaniu do 9–10 funtów, typowego muszkietu.