Nikolaus (Mikołaj) Hieronymus (Hieronimus) Oelhaf (Oelhafen, Ölhafen, Oelhafius, ur. 20 marca 1604 w Gdańsku, zm. 23 lipca 1643 tamże) – niemiecki lekarz i botanik.
Syn Joachima Oelhafa i Anny z domu Haveradt. Dzięki stypendium Rady Miasta Gdańsk mógł przez 3 lata studiować we Włoszech. W roku 1630 uzyskał promocję doktorską z zakresu medycyny i w krótkim czasie (1632) został lekarzem miejskim w Gdańsku. Ożenił się w 1637 roku z Adelgundą z domu Kneckerbart. Był lekarzem nadwornym Władysława IV Wazy.
Działalność botaniczna Mikołaj Oelhaf badał i opisywał szatę roślinną Gdańska i okolic. W 1643 opublikował niewielką, 80-stronicową książkę, zawierającą opisy 348 roślin leczniczych rosnących w okolicy miasta. Uporządkował rośliny według „Pinax theatri botanici” (1623) Gasparda Bauhina, dzieła stanowiącego przewodnik dla prac botanicznych w XVII wieku. Oelhaf w opisach gatunków zamieścił informacje o właściwościach leczniczych i porze kwitnienia, dane o występowaniu, dla części gatunków także synonimy łacińskie i nazwy niemieckie. Wymienił z okolic Gdańska m.in. brekinię i kotewkę orzecha wodnego – gatunki na przełomie XIX i XX wieku uznane już za wymarłe w Prusach Zachodnich.