Ruch tłumaczeniowy w Bagdadzie – zjawisko zapoczątkowane w VIII wieku, które swój szczyt osiągnęło w wieku IX. Nie bez przyczyny przypadł on na czas Złotego Wieku Islamu, trwającego od połowy VIII w. (początek kalifatu Abbasydów, przeniesienie stolicy z Damaszku do Bagdadu), mającego zaś swój koniec pięć wieków później, wraz z nadejściem podboju mongolskiego. Złoty Wiek Islamu był okresem ogromnego rozwoju literatury i nauk, ze względu na wejście w użycie papieru i nowego, wygodniejszego systemu piśmienniczego. Ówczesnych władców cechowała otwartość i tolerancja religijna, obejmowali oni zatem mecenatem uczonych wywodzących się z różnych kultur. Ten renesans kultury arabskiej zaowocował znacznym postępem w wielu dziedzinach, jedną z nich były zaś tłumaczenia. W efekcie zawód tłumacza stał się niezwykle prestiżowy i lukratywny, nieustannie było też na niego zapotrzebowanie. Tłumacze arabscy byli łącznikami pomiędzy kulturą muzułmańskiego Wschodu i chrześcijańskiego Zachodu. Sprawili oni, że znaczna część dorobku świata antycznego stała się dostępna dla przedstawicieli kultury islamu.