Jednak w warunkach zakończenia wojny domowej w Rosji, ustanowienia Nowej Polityki Ekonomicznej, poszukiwania nowych form związku republik radzieckich oraz pod naciskiem narodowych partii komunistycznych przewagę zdobyła koncepcja systemu federacyjnego i przyjęcia polityki narodowej. Jej główne założenia zostały przyjęte w decyzjach X (marzec 1921) i XII (marzec 1923) zjazdów RPK (b). Ogłaszały one, jako główny cel, likwidację faktycznej nierówności narodów ZSRR w dziedzinach rozwoju ekonomicznego, społeczno-politycznego i kulturalnego.
W lipcu 1923 roku wspólnym dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR i Centralnego Komitetu Wykonawczego Białoruskiej SRR ogłoszona została amnestia wobec wszystkich przywódców i szeregowych uczestników antyradzieckich narodowych formacji i organizacji, które istniały w latach 1918–1920. Spowodowało to napływ do Białoruskiej SRR m.in. przedstawicieli białoruskich środowisk twórczych, którzy do tego czasu żyli na emigracji lub w części Polski zamieszkanej przez białoruską mniejszość narodową.