Józef Marceli Dołęga (ur. 26 kwietnia 1940 w Budnych, zm. 19 stycznia 2014) – polski filozof, sozolog i ekofilozof, twórca polskiej szkoły ekologii humanistycznej, profesor nauk humanistycznych, prezbiter rzymskokatolicki.
Życiorys W latach 1958-64 studiował teologię w Wyższym Seminarium Duchownym w Łomży, a 1965-69 filozofię przyrody na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, uzyskując tytuł magistra na podstawie pracy pt. „Teoria kreacjonistycznych początków duszy ludzkiej a współczesny ewolucjonizm”. Zainteresowania naukowe filozofią przyrody kontynuował następnie na studiach doktoranckich w ATK, które uwieńczył w 1975 obroną rozprawy doktorskiej nt. „Implikacje filozoficzne naukowego ujęcia zagadnienia pochodzenia mowy ludzkiej”. Jego głównym nauczycielem filozofii z tego okresu oraz promotorem prac naukowych był ks. Kazimierz Kłósak. W 1986 uzyskał stopień doktora habilitowanego w zakresie filozofii przyrody na podstawie dorobku naukowego i rozprawy pt. „Stosunek ruchu do materii w ujęciu klasycznej filozofii przyrody” recenzowanej przez profesorów: ks. Edmunda Morawca, S. Olszewskiego oraz docenta dr hab. Henryka Stonerta. Tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych otrzymał w 2002 roku.