Sztucer kozienicki – jednostrzałowy, skałkowy sztucer piechoty produkowany w latach 1790–1794 w Fabryce Broni w Kozienicach. Uznawany jest przez historyków wojskowości za pierwszy seryjnie produkowany karabin polskiej konstrukcji, przeznaczony dla Wojska Polskiego.
Historia
Pomysł wyposażenia armii polskiej w tego rodzaju broń przypisuje się Tadeuszowi Kościuszce, który podczas amerykańskiej wojny o niepodległość w latach 1775–1783 widział skuteczność ochotniczych oddziałów myśliwych oraz farmerów uzbrojonych w broń myśliwską tzw. Kentucky rifles, którzy zadawali nią duże straty wojskom angielskim. Strzelcy ci, z powodu większej skuteczności ówczesnej broni myśliwskiej niż wojskowej, mogli razić żołnierzy angielskich z dużej odległości 500–600 metrów, jednocześnie sami pozostając poza zasięgiem ognia. Zwolennikiem koncepcji, że to Tadeusz Kościuszko zainicjował produkcję sztucerów oraz ich zastosowanie w wojsku polskim, był m.in. historyk wojskowości Konstanty Górski, który w Historii artylerii polskiej napisał, że „Promotorem musiał być generał Tadeusz Kościuszko, a niewątpliwie oparł się przy tem na własnych doświadczeniach z wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych”.