W antycznym Rzymie istniało nawet "prawo obrazu" (ius imaginum), określające komu należny był portret jako wyróżnienie, nobilitacja.

W edykcie cesarza Dioklecjana o cenach i zarobkach wydanym w 301 roku, wymienione były kategorie malarzy rzymskich z ich wynagrodzeniem. Pictor parietarius ('ścienny' od paries 'ściana'), malarz który wykonywał proste prace malarskie, tło, ornamenty zarabiał 75 denarów dziennie. Wykonujący skomplikowane kompozycje figuralne pictor imaginarius (od imago 'wyobrażenie'), zarabiał 150 denarów dziennie.

Malarze greccy i rzymscy malowali na ścianach budynków, przedmiotach użytkowych, na ceramice i szkle, tworzyli mozaiki z kolorowych elementów ceramiki, szkła, kamienia, wykonywali malarstwo na drewnianych tablicach, ilustracje na zwojach papirusów. Znamy ich prace z zachowanych przedmiotów, grobowców, domów między innymi w Pompejach, Herkulanum lub zachowanych obrazów z greckich osad w Egipcie, Fajum, Hawara.

Z ówczesnej literatury znamy opowieści, anegdoty, opisy dzieł sztuki, pracowni, wystaw, konkursów malarskich i biografie wielu znakomitych malarzy greckich lub rzymskich, wiadomo, że malarze tworzyli pracownie, mieli uczniów, pomocników, niewolników.