Czubak afrykański (Aviceda cuculoides) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej aż po RPA na południu.
Morfologia Długość ciała 38–43 cm, rozpiętość skrzydeł 85–95 cm; masa ciała 220–296 g.
Podgatunki Wyróżnia się trzy podgatunki A. cuculoides: A. c. cuculoides Swainson, 1837 – Senegal do południowo-zachodniej Etiopii i północnej Demokratycznej Republiki Konga; A. c. batesi (Swann, 1920) – Sierra Leone do Ugandy i północnej Angoli; A. c. verreauxii Lafresnaye, 1846 – wschodnia Angola do Ugandy i RPA.
Ekologia i zachowanie Preferuje gęste obszary leśne. Porusza się za pomocą krótkich lotów pomiędzy drzewami. Poluje zazwyczaj na ziemi. Podstawę jego diety stanowią owady (szczególnie koniki polne), choć żywi się też małymi gryzoniami, wężami, jaszczurkami, innymi ptakami czy też rybami i krabami. Okres lęgowy ma miejsce głównie w czasie pory deszczowej i zależy od rejonu;