Kalendarium historyczne miasta Nowa Słupia w okresie, od powstania – 1351, do czasów kasaty Benedyktyńskiego klasztoru na Łysej Górze w roku 1819. mały|Nowa Słupia około 1920–1929 Nowa Słupia – początkowo wieś, następnie miasto benedyktynów świętokrzyskich do roku 1869. Od ponownie miasto, położone 10 km na północ od Łagowa, u wschodniego podnóża Łyśca, między potokiem Słona Woda i rzeką Słupianką, około 2 km na wschód od klasztoru świętokrzyskiego.
Nazwy patronimiczne miasta W roku – 1269 „Sluph, 1351 „Slup ciuitas cum villula sibi adiacenti, que eodem nomine Slup appelatur”, W wieku XIV – 1361 „Slup Noua”, W wieku XV – 1405 „Slup”, „Sluppy”, 1422 „Slvpy”, 1431 „Slupp”, 1437 „Antiqua et Nowa Slupy” [in dorso: Slup utraque], 1447 „Slupp”, 1452 „Noua Slup”, 1468 „Slup”, 1471 „Slupp”, 1473 „Slupia”, 1470–80 „Slup utraque”, „Nova et Vetus Slup”, „Nova Slup”, „Slup Nova”, „Slup”, 1477 „Slupyp”, 1478 Nova „Slup”, „Slup”, 1487 „Slupye”, 1491 „Slup”, w księgach miejskich z XV w.: „Slup”, „Slupp”, „Slupia”, „Sluppia”, „Slupia Nowa”. W wieku XVI 1504 „Slupp”, 1510n. „Slup”, 1527 „noua Slupi”, „Slup”, 1529 „Nova Slup”, „Slup”, Slupya”, 1546 „Slupia”, 1551 „Slupya”, 1553n. „Slupia”, 1564-4 „Slup”, 1578 „Slup nowa”, W wieku XVII 1601 „Słupia”, 1610 „Slupia”, „Slupensi”, 1662n.