250px|mały|prawo|Kapsuła powrotna satelity Foton 12 wystawiona w ośrodku ESTEC Europejskiej Agencji Kosmicznej w holenderskim Nordwijk Foton – seria 16 radzieckich i rosyjskich sztucznych satelitów do badań z zakresu materiałoznawstwa i biologii, wysyłanych od połowy lat 80. XX wieku.
Budowa Satelity stanowią zaadaptowane do badań w mikrograwitacji statki Wostok, Woschod i satelitów wywiadowczych Zenit. Są też podobne do satelitów Bion i Resurs-F. Budowane przez CSKB-Progress.
Statki mają masę ponad 6 ton, ponad 6 metrów długości i ok. 2,5 metra średnicy. Kapsuła powrotna może zabrać do 700 kg ładunku i ma pojemność 4,7 m³.
Do dyspozycji eksperymentów jest około 400 W energii elektrycznej.
Aby zachować wysoką jakość mikrograwitacji (~10-5 g), satelity umieszcza się na umiarkowanie ekscentrycznych orbitach o nachyleniu ok. 63°. Podczas lotu nie wykonuje się manewrów.
Misje trwają od 13 do 16 dni. Kapsuły powrotne odzyskuje się z terytorium Kazachstanu.
Do wyposażenia naukowego statków należały, m.in. piece elektryczne Zona 1, Zona 4, Zona 4M, Sław 2 i Konstanta 2, a także jednostka do elektroforezy Kasztan. W połowie lat 90.