Na przykład w pierwszych miesiącach 2023 roku na polu umiastowiania Polski dominował program szerokiego zasięgu, wylansowany przez rząd, a mający na celu wygenerowanie jak największej liczby miast w trybie szybkiej ścieżkiPremier Morawiecki proponuje szybką ścieżkę do odzyskania praw miejskich. Premier Mateusz Morawiecki, w związku z 160. rocznicą powstania styczniowego, wystąpił – za pośrednictwem wojewodów – z inicjatywą przywrócenia praw miejskich miejscowościom, które je utraciły w 1870 roku ukazem carskim z 1869 za udział w powstaniu. Inwazja Rosji na Ukrainę i antyrosyjskie sentymenty niewątpliwie przyczyniły się do aktualizacji kwestii odwrócenia rosyjskiego prawa zaborczegoPolska pomoc w walce z Rosją. Prezydent: dziś Ukraińcy bronią wolności swojej i naszejRocznica wybuchu powstania styczniowego. Prezydent Duda ostrzega: natura imperializmu Rosji jest niezmienna. Jednak naukowcy ostrzegają przed pochopnymi działaniami podejmowanymi pod wpływem emocji oraz nierzetelnym rozpoznaniem historycznych wydarzeń.
Miasta zamienione masowo na osady na skutek reformy uporządkowane są według daty degradacji (według daty wydania postanowienia, następnie według kolejności w postanowieniach), zachowując oryginalną pisownię (tak jak w odpowiednich postanowieniach).
LpHerbMiasto zdegradowanePowiat (1870)Gubernia