Legendarium Tolkiena – fikcyjne uniwersum stworzone przez J.R.R. Tolkiena, przedstawione w dziełach o Śródziemiu (Ardzie), m.in. we Władcy Pierścieni, Hobbicie i Silmarillionie, w którym Tolkien wykorzystał swoją wiedzę o wierzeniach Anglosasów. W rozumieniu tolkienistycznym nazwa legendarium Tolkiena (mitologia Tolkiena) może oznaczać także część uniwersum Tolkiena poświęconą wierzeniom i legendom elfów, czyli w myśl świata przedstawionego: historycznym wydarzeniom, które przeszły do świata legend z perspektywy bohaterów Władcy Pierścieni.

Podmiotem autorskich praw majątkowych do twórczości J.R.R. Tolkiena jest Tolkien Estate.

Pojęcie „legendarium Tolkiena” Geneza Pojęcie legendarium odnosi się do literackiego zbioru legend. Tym średniowiecznołacińskim rzeczownikiem pierwotnie posługiwano się głównie w celu nazwania żywotów świętych. Z owego okresu przetrwało czternastowieczne legendarium andegaweńskie.

W czasach nowożytnych legendarium przeszło w angielski przymiotnik legendary. Wyraz legendarium występuje w kilku językach europejskich;