Mariusz Zbigniew Nowak (ur. 1972 w Kielcach) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych.
Specjalizuje się w historii XIX i XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem m.in. ziemiaństwa polskiego, gospodarki folwarcznej i rewolucji 1905-1907 na ziemiach polskich
W 1996 roku ukończył studia z zakresu historii w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach. Jego praca magisterska napisana pod kierunkiem Barbary Szabat dotyczyła działalności Zygmunta Wielopolskiego w guberni kieleckiej.
Rozprawę doktorską pt. Działalność polityczna, społeczna i gospodarcza rodu Zamoyskich na Spiszu w latach 1882–1944, której promotorem był Piotr Radzikowski, obronił w 2003 roku na Wydziale Humanistycznym Akademii Świętokrzyskiej.
Stopień naukowy doktora habilitowanego uzyskał w 2014 na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w oparciu o pracę Aktywność polityczna Zygmunta Wielopolskiego. Z dziejów myśli ugodowej w Królestwie Polskim w drugiej połowie XIX wieku.
Zawodowo związany jest z kielecką uczelnią od 1996 roku. Zatrudniony jest w Instytucie Historii w Zakładzie Historii XIX wieku. Pełni także funkcję Zastępcy Dyrektora ds. Kształcenia.