thumb|240px|Grób Rafała Gerbera na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Rafał Gerber (ur. 20 września 1909 w Ujeździe, zm. 27 listopada 1981 w Warszawie) – polski historyk dziejów najnowszych, archiwista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i jego prorektor w 1954, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w latach 1949–1952.
Życiorys Ukończył gimnazjum w Tomaszowie Mazowieckim, od 1927 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1927–1930 był członkiem Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej. W 1933 ukończył studia i równocześnie państwowy kurs archiwalny zorganizowany przez Archiwum Akt Dawnych. Po ukończeniu studiów zorganizował na UW Biuro Ankietowe przy Kole Naukowym Socjologów i kierował nim do wybuchu II wojny światowej.
Od listopada 1939 był najpierw kierownikiem działu, następnie zastępcą dyrektora Archiwum Obwodowego w Równem. Po ataku wojsk niemieckich na ZSRR został ewakuowany na wschód i od sierpnia 1941 pracował w Archiwum Państwowym w Taszkencie i w Instytucie Historii Uzbeckiej Akademii Nauk. Od 1941 do 1946 był członkiem Związku Patriotów PolskichSzymon Brzeziński, Krzysztof Fudalej, Pracownicy naukowo-dydaktyczni Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1930-2010. Słownik biograficzny, Warszawa 2012, s. 40.