Jarosław Pełenski, Jarosław Pełeński (ukr. Ярослав Пеленський, ur. 12 kwietnia 1929 w Warszawie, zm. 20 lutego 2022IN MEMORIAM: помер Ярослав Пеленський) – emigracyjny historyk ukraiński, profesor emerytowany, członek rzeczywisty Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki i Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (członek zagraniczny), dyrektor Instytutu Studiów Europejskich Narodowej Akademii Nauk Ukrainy.

Życiorys Po II wojnie światowej znalazł się w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec. W 1948 rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Juliusza i Maksymiliana w Würzburgu, w latach 1950-55 kontynuował je na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium. Specjalizował się w najnowszej historii Europy, jednocześnie w średniowiecznej historii Europy, filozofii i literaturze niemieckiej. W 1957 obronił celująco magisterium Ukraińska myśl narodowa w świetle twórczości Mychajła Hruszewskiego i Wiaczesława Łypynskiego.

Po uzyskaniu magisterium wyjechał w 1958 do Stanów Zjednoczonych, gdzie do 1961 był wykładowcą języka i literatury niemieckiej w King’s College w Wilkes-Barre w Pensylwanii. W latach 1961-64 związany był z Uniwersytetem Columbia w Nowym Jorku, gdzie w 1964 w Instytucie Rosji obronił pracę dyplomową Soviet Ukrainian Historiography after World War II („Sowiecka historiografia ukraińska po II wojnie światowej”).