thumb|Scena adlocutio na sestercjuszu Hadriana Adlocutio (łac., lm. adlocutiones)Także allŏcūtiō, allŏquĭŭm – przemówienie mające charakter zachęty (Słownik łacińsko-polski. Opr. K. Kumaniecki. Warszawa: PWN, 1975). – w starożytnym Rzymie specjalne przemówienie cesarza do zgromadzonych wojsk.
Termin specyficzny, używany przez Rzymian dla określenia wystąpienia (uroczystej mowy) cesarza skierowanego do wojsk – odpowiednik współczesnego rozkazu wodza naczelnego lub proklamacji do armii. Na ogół władca kierował je do żołnierzy przed rozpoczęciem kampanii wojennej, podczas wizytacji lub przy innej szczególnie ważnej okazjiMogło być okazyjne, kierowane i do mniejszych jednostek (oddziałów), o czym świadczy sestercjusz Kaliguli z napisem (ADLOCUT(io) COH(ortae) (por. A. Szemiothowa: Numizmatyka starożytna. Katalog wystawy stałej. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1951, s. 96)..