były one realizowane przy udziale środków z Śląskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007–2013. Koszt realizacji wyniósł 9,5 mln zł, w tym ponad 7,7 mln zł ze środków UE. Dla zwiedzających placówka została otwarta w dniu 18 października 2014 roku. W uroczystości otwarcia uczestniczyli m.in. abp Wiktor Skworc, prof. Jerzy Buzek oraz Elżbieta Bieńkowska. W 2018 roku Muzeum zostało laureatem Nagrody im. Wojciecha Korfantego, w 2019 Śląską Nagrodą im. Juliusza Ligonia.
Dyrektorzy 2012–2014 – Iwona Szopa 2014–2020 – Halina Bieda 2020–2021 – Iwona Szopa 2021–2024 – Andrzej Drogoń 2024–2025 – Iwona Szopa 2025–2026 – Jan Planta (p.o.) od 2026 – Iwona Mohl (p.o.)
Działalność wystawienniczo-popularyzatorska Ekspozycja muzealna mieści się na trzech kondygnacjach budynku (parter, I i II piętro oraz antresola). Posiada multimedialny charakter i ułożona jest chronologicznie: począwszy od wystawy „Świętochłowice A.D. 1919”, poprzez kolejne powstania oraz plebiscyt po ukazanie walk powstańczych oraz konsekwencji śląskich zrywów.