Nikołaj Ernestowicz Bauman (ros. Никола́й Эрне́стович Ба́уман; ur. w Kazaniu, zm. w Moskwie) – rosyjski rewolucjonista. Działacz bolszewickiego skrzydła SDPR.
Życiorys mały|lewo|skaluj|Radziecki znaczek pocztowy z 1973 roku z podobizną N. E. Baumana thumb|238px|Grób Nikołaja Baumana na Cmentarzu Wagańkowskim Był synem stolarza, z pochodzenia – Niemca bałtyckiego. Ukończył studia w instytucie weterynaryjnym w rodzinnym Kazaniu w 1895 r. i tam też zaczął działać w ruchu socjalistycznym. Bezpośrednio po uzyskaniu dyplomu wyjechał do guberni saratowskiej, gdzie bez powodzenia prowadził agitację wśród chłopów, następnie udał się do Petersburga. W latach 1896–1897 był członkiem Związku Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej w Petersburgu, kilkakrotnie był aresztowany i skazywany na zesłanie. W 1899 r. zbiegł z zesłania w guberni wiackiej do Szwajcarii, gdzie wspólnie z Leninem tworzył gazetę „Iskra”. Na polecenie Lenina w 1901 r. wrócił do Rosji, udał się do Moskwy i wszedł do moskiewskiego komitetu Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. Od 1903 r. stał na czele moskiewskiej organizacji bolszewików i na czele Biura Północnego Komitetu Centralnego partii. Brał udział w II zjeździe partii jako delegat moskiewskiej organizacji partyjnej.