Chełmża (pol. do 1251 r. Łoza, ) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, na zachodnim brzegu Jeziora Chełmżyńskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Chełmża liczyła 13 691 mieszkańców.

Położenie Pod względem historycznym Chełmża leży w ziemi chełmińskiej.

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski miasto położone jest na Pojezierzu Chełmińskim.

Historia

Starożytność Ślady pobytu człowieka w okolicy dzisiejszej Chełmży sięgają epoki kamiennej (mezolitu i neolitu), z której zachowało się wiele zabytków archeologicznych, np. kamienne siekiery. W dobie kultury łużyckiej nastąpił rozwój osadnictwa w najbliższej bliskości miasta, o czym świadczy obecność pozostałości osady z tego okresu w miejscowości GrodnoStanisław Kujot; Kto założył pierwsze parafie..., cz. 2, Toruń 1904, str. 67..

Średniowiecze Pierwsza średniowieczna wzmianka o Chełmży została odnotowana przez historyka tej ziemi, ks. Stanisława Kujota: