w tabeli średnia w mm): Długość dzioba D. czuba D. skrzydła D. ogona ♂♂, 10 14,2 22,6 71,2 54,8 Z wierzchu hełmik purpurowobrody jest głównie oliwkowozielony. Do jego unikatowych na tle rodzaju cech zaliczają się: brązowo-biały spód ciała, lśniąca fioletowo-niebieska broda, matowozielony połysk po bokach wierzchu głowy, w większej części biały ogon, stosunkowo krótki czubek – krótszy niż u innych przedstawicieli Oxypogon. Wszystkie sterówki są białe, z wyjątkiem środkowej pary i zakończeń pozostałych par. Dziób i nogi czarne.
Zasięg i ekologia Gatunek endemiczny dla pasma Sierra Nevada de Santa Marta w północnej Kolumbii, gdzie występuje na wysokości 3000–4800 m n.p.m. na łąkach paramo. Słabo poznany gatunek. W artykule z 1922 wspomniano, że żeruje na kwiatach Espeletia (rośliny z rodzaju są znane jako frailejón); jedynym gatunkiem, który występuje w górach Sierra Nevada de Santa Marta, jest Espeletia occulta (syn. Libanothamnus occultus). Brak informacji o lęgach.
Status zagrożenia IUCN od 2023 uznaje gatunek za zagrożony wyginięciem (EN, Endangered). Poprzednio – od 2014 miał status krytycznie zagrożonego wyginięciem (CR, Critically Endangered);