Ilja Izrailewicz Iluszyn-Edelman (ros. Илья Израилевич Илюшин-Эдельман, ur. w miasteczku Worońkowo w guberni kijowskiej, zm. 10 lipca 1974 w Moskwie) – funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa, generał major.
Życiorys Syn żydowskiego stolarza, 1912 skończył dwuklasową szkołę rzemieślniczą w Kijowie, w latach 1916-1917 w Tyflisie, później ponownie w Kijowie, od 1919 (lub od 1929) członek RKP(b). W lutym 1919 wstąpił do Czeki, funkcjonariusz Czeki/GPU Ukraińskiej SRR, 1925-1929 zastępca szefa oddziału Okręgowego Oddziału GPU w Kijowie, 1929-1930 szef oddziału Okręgowego Oddziału GPU w Dniepropietrowsku, od października 1930 do czerwca 1931 szef Wydziału Tajnego 4 Sektora GPU Ukraińskiej SRR, od czerwca do października 1931 szef Wydziału Tajno-Politycznego 8 Sektora GPU Ukraińskiej SRR, od października 1931 do lutego 1934 szef Wydziału Tajno-Politycznego Pełnomocnego Przedstawicielstwa OGPU Ukraińskiej SRR, od lutego 1934 do lipca 1935 szef Wydziału Tajno-Politycznego Obwodowego Oddziału GPU/NKWD w Kijowie.