Etymologia imienia thumb|250px|Brytania około 540, czyli w czasach Gildasa. Maelgwn Gwynedd zamieszkiwał tereny dzisiejszej północnej Walii. Maelgwn w języku walijskim oznacza książęcy ogar (lub książęcy pies gończy) i składa się z elementów mael, co oznacza księcia (wcześniej w języku brytyjskim Maglo), oraz cwn, co jest odmianą ci, czyli ogara, lub ogólniej pies. W znaczeniu ogar słowo to było często używane jako kenning dla wojownika we wczesnowalijskiej poezji. Imię to może być też tłumaczone jako książęcy wojownik.
Panowanie Po wycofaniu się wojsk rzymskich z Brytanii w 407 roku, przez tereny dzisiejszej północnej Walii przetoczył się najazd i kolonizacja plemion gaelickich z Irlandii. Brytowie rozpoczęli odbicie wybrzeża pod dowództwem pradziadka Maelgwna – Cunnedy Wlediga. Później jego syn, a ojciec Maelgwna, czyli Cadwallon Długoręki (Cadwallon Lawhir) dopełnił dzieła niszcząc ostatnie irlandzkie osadnictwo w Anglesey. Maelgwn Gwynedd był pierwszym królem Gwynedd, który w pełni mógł cieszyć się owocami wojen rozstrzygniętych przez jego przodków. Uważany jest za założyciela rodziny królewskiej, która panowała w średniowieczu. Ponadto do swojego imienia dodał nazwę królestwa. Według tradycji dwór Maelgwna położony był w Deganwy. Tradycja przekazuje też, że zmarł w pobliżu Llanrhos i tam został pochowany.