mały|Zatoki opony twardej oraz części tętnicy szyjnej wewnętrznej Zatoki opony twardej () – w anatomii człowieka układ przestrzeni znajdujących się pomiędzy blaszkami opony twardej, odprowadzający krew z mózgowia, większej części oczodołu, błędnika, opony twardej oraz czaszki, z którego krew uchodzi do żyły szyjnej wewnętrznej. Są one odpowiednikiem układu żylnego kanału kręgowego, który leży w jamie nadtwardówkowej. W jamie czaszki jama nadtwardówkowa nie istnieje, gdyż obie blaszki opony twardej zrastają się ze sobą przy czym zewnętrzna blaszka opony stanowi okostną jamy czaszki. Powstają one więc z przekształcenia żył zewnątrzoponowych. Duże zatoki żylne biegną w swoich bruzdach położonych na wewnętrznej powierzchni kości czaszki. Przepływ krwi w zatokach następuje zasadniczo od przodu i góry ku tyłowi i do dołu.

Budowa Zatoki opony twardej zbudowane są z tkanki łącznej włóknistej zwartej, ich wnętrze wyłożone jest śródbłonkiem. Ich ściany pozbawione są błony mięśniowej, nie mają też zastawek. W zatoce strzałkowej górnej i w zatoce jamistej znajdują się siatki tkanki łącznej.