thumb|Inwentarz po mieszczaninie warszawskim Henryku Knaute z 1830 Inwentarz pośmiertny – inwentarz dobytku osoby zmarłej.
Inwentarze pośmiertne sporządzano od XV do XIX wieku (w Polsce najstarsze datują się na koniec XV wieku). Spisywane były głównie w celach spadkowych, najczęściej w sytuacji, kiedy po zmarłym pozostawały nieletnie dzieci (zabezpieczenie dla nich majątku) lub gdy rodzina miała trudności w podziale spadku. Rzadziej sporządzano inwentarze w przypadku śmierci osoby bezdzietnej i przy braku jakichkolwiek spadkobiercówElżbieta Kowecka, Inwentarze pośmiertne, w: „Mówią Wieki”', nr 10/1988, s. 9-15, ISSN 0580-0943..
Przez wieki inwentarze były wnoszone do akt grodzkich lub ziemskich, a od XIX wieku, kiedy to powstała instytucja notariatu, sprawę przejęły kancelarie notarialne. Spisy sporządzali specjalni urzędnicy, a niekiedy także powołani w tym celu biegli w wycenach. Inwentarzem objęty był cały majątek pozostawiany przez zmarłego – zarówno ruchomy, jak i nieruchomy. Inwentarze polskie, jak i te spoza granic Rzeczypospolitej, sporządzane były według jednolitych, dość sztywnych schematów.