Mangaba (Cercocebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 42–59 cm, samców 43,6–73 cm, długość ogona samic 45–68 cm, samców 50–76 cm; masa ciała samic 3,9–8 kg, samców 7,1–12,5 kg.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1812 roku francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire w artykule zatytułowanym Tabela zwierząt czworonożnych, czyli zwierząt stanowiących pierwszy rząd, gromadę ssaków, opublikowanym w czasopiśmie „Annales du Muséum d’histoire naturelle”. Geoffroy Saint-Hillaire wymienił kilka gatunków – Simia sabaea , Simia atys , Simia Aethiops (= Simia atys ), Cercopithecus fuliginosus (= Simia atys ), Simia aygula (= Simia fascicularis ), Simia sinica , Cercocebus radiatus oraz Cercopithecus Cynomolgus (= Simia hamadryas ) – z których gatunkiem typowym jest Cercopithecus fuliginosus (= Simia atys ).

Etymologia Cercocebus: kerkos ‘ogon’; κηβος kēbos ‘małpa długoogoniasta’. Aethiops: gr. Αιθιοψ Aithiops ‘Etiopczyk, Murzyn’, od αιθω aithō ‘palić się’;