Realizm Człowiekiem, który wprowadził realizm do literatury słoweńskiej był Anton Aškerc, który w swojej twórczości nawiązywał do legend słowiańskich, początków chrześcijaństwa, podróżach po Włoszech i Rosji, tzw. filozofii Wschodu oraz aktualnych wydarzeń (takich jak wojny burskie czy stracenie José Rizala). Był on redaktorem naczelnym głównego w tym czasie pisma literackiego Ljubljanski Zvon (pol Lublański Dzwon). J.F. Magier zwrócił uwagę, iż jego ballada Amazonka przypomina Trzech Budrysów Adama Mickiewicza. W swoich późniejszych balladach poruszał zwłaszcza problematykę społeczną.
Literatura słoweńska po 1945 thumb|Miško Kranjec w 1964 podczas podpisywania swojej nowej powieści W okresie po II wojnie światowej literatura cieszyła się w Jugosławii prestiżem. Na jej rozwój wpływ miały m.in. wyjazdy twórców do krajów bloku zachodniego i zawierane tam kontakty literackie (obywatele Jugosławii posiadali większą swobodą w kwestii wydawania paszportów niż mieszkańcy innych państw komunistycznych). Głównymi bohaterami powieści byli wtedy ludzie bezskutecznie szukający szczęścia oraz tęskniący za czymś bliżej nieokreślonym. W 1957 nastąpił podział Wolnego Terytorium Triestu pomiędzy Republikę Włoską a Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii.