Rodzina była dość uboga (nikt wcześniej nie pełnił funkcji urzędniczych), ale wykształcona – matka Xiu umiała czytać i pisać, czego nauczyła też syna. Po śmierci męża w 1010 roku zamieszkała z synem u jego stryja, także jinshi i urzędnika. Młody Ouyang pożyczał książki od zamożniejszych sąsiadów i sam je kopiował – wielki wpływ na jego ideały i styl literacki wywarły przeczytane w wieku 10 lat dzieła Han Yu, znamienitego myśliciela i prozaika czasów tangowskich. Wedle własnych wspomnień Xiu był zasadniczo samoukiem, choć gdy dwukrotnie nie zdał egzaminów, pojechał po naukę do znanego uczonego Xu Yana, na którym zrobił dobre wrażenie i wraz z którym pojechał do stolicy, gdzie w kolejnych egzaminach już mu się powiodło.
Po otrzymaniu posady w 1031 ożenił się z córką Xu Yana, która wszakże zmarła po porodzie w 1033. W 1035, w podobnych okolicznościach, zmarła jego druga żona, córka urzędnika Yang Daya. W 1037 ożenił się po raz trzeci, z damą nazwiskiem Xue. Pani Xue, matka wszystkich jego dzieci, zmarła w 1089, przeżywszy lat 73, 17 lat po śmierci męża.