Do pocz. XIX w., lăutari grywali na dworach książąt i bojarów. W XIX w., większość z tych muzyków osiadło na wsi (zniesienie niewolnictwa Romów i uwłaszczenie), gdzie szukali nowego zatrudnienia na chłopskich weselach, pogrzebach i pozostałych uroczystościach. Do XIX w. lăutari egzystowali jedynie w prowincjach długotrwale przynależnych do Imperium Osmańskiego (Dobrudża, Mołdawia, Wołoszczyzna), a brak ich było na ziemiach Królestwa Węgier (Siedmiogród, Banat). Dlatego muzyka siedmiogrodzkich Rumunów jest bardziej archaiczna bez naleciałości orientalnych, bliższa pierwowzorom pasterzy karpackich. Lăutari do Siedmiogrodu przeniknęli dopiero w II połowie XIX w.
Muzyka lauteriaska (muzică lăutărească) Tradycyjne zespoły lăutari są zwykle luźno zorganizowane w grupy, zwanej „taraf”, które często składają się głównie z mężczyzn z rodziny wielopokoleniowej. Każdy taraf prowadzony jest przez podstawowego solistę (primas), przeważnie skrzypka „primas”. Tradycyjnie grano ze słuchu, lecz obecnie coraz więcej lăutari ma wykształcenie muzyczne. W rodzinach lăutari, gdzie występują wielopokoleniowe tradycje muzyczne, starają się zawierać małżeństwa w obrębie swojej grupy zawodowej, dlatego też istnieje sporo „dynastii” lăutari.