Niekontrolowany efekt cieplarniany – efekt, w którym zachodzi dodatnie sprzężenie zwrotne pomiędzy temperaturą powierzchni planety a zmniejszoną przezroczystością atmosfery, powodującym silne globalne ocieplenie, w wyniku którego oceany ulegają odparowaniuRasool, I.; De Bergh, C. (Jun 1970). „The Runaway Greenhouse and the Accumulation of CO2 in the Venus Atmosphere” (PDF). Nature 226 (5250): 1037–1039., http://pubs.giss.nasa.gov/ dostęp 2015-10-30.Dept. Physics & Astronomy. „A Runaway Greenhouse Effect”. University of Tennessee. dostęp 2015-10-31.. Uważa się, że zjawisko takie miało miejsce we wczesnej historii planety Wenus. Według IPCC na Ziemi „niekontrolowany efekt cieplarniany – analogiczny do tego, jaki miał miejsce na Wenus – wydaje się praktycznie niemożliwy do wywołania w wyniku działalności antropogenicznej”, THIRTY-FIRST SESSION OF THE IPCC, Bali, 26-29 October 2009 IPCC-XXXI/INF. 3 (13.X.2009) Agenda Item: 3.4 (pdf) dostęp 2015-10-31., natomiast przewiduje się, że w przeciągu miliarda lat nastąpi on naturalnie, w wyniku ewolucji Słońca (chociaż niekontrolowanemu efektowi cieplarnianemu, także w tej sytuacji, może zapobiec rozwój geoinżynierii).