Plecha zawiera dwa gatunki fotobiontów: w górnej warstwie są to glony Coccomyxa, w dolnej glony Nostoc. Na górnej powierzchni przeważnie posiada owocniki. Mają brunatną barwę, są duże (nawet do 10 mm), płaskie i przylegające do plechy. Nie posiadają brzeżka. W jednym worku powstaje po 8 dwukomórkowych zarodników. Mają rozmiar 6–8 × 35–45 μm, ułożone są w jednym szeregu i oddzielone przegrodami. Mają jasno- lub ciemnobrązową barwę, i szorstką, prążkowaną powierzchnię.
Kwasy porostowe: kwas solorinowy.
Występowanie i siedlisko Na półkuli północnej dołczanka szafranowa jest szeroko rozprzestrzeniona; występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji, oraz na wielu wyspach. Na północy sięga po Grenlandię i archipelag Svalbard. Na półkuli południowej występuje tylko w Nowej Zelandii. W Polsce jest rzadka, występuje tylko w Karkonoszach i Tatrach. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status CR – gatunek krytycznie zagrożony, w sytuacji na granicy wymarcia w stanie dzikim. W latach 2004–2014 znajdowała się na liście porostów ściśle chronionychRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. Nr 168, poz. 1765) ., od 2014 r.