thumb
Berthold Schwarz (czasami pisane Schwartz), znany również jako Berthold Czarny – legendarny niemiecki (lub według niektórych przekazów pochodzenia duńskiego lub greckiego) alchemik z końca XIV wieku, któremu w XV- XIX wiecznej literaturze europejskiej przypisuje się wynalezienie prochu strzelniczego.
Rzekomy okres działalności Schwarza (koniec XIV wieku), mieści się więc między pierwszymi doniesieniami o wynalezieniu prochu strzelniczego w Europie (koniec XIII wieku) a opracowaniem skutecznych jego zastosowań w artylerii (w połowie XV wieku).
Historia Nie jest do końca jasne, czy Schwarz jest postacią historyczną. Przypuszcza się, że był historycznym alchemikiem, który wynalazł proch strzelniczy w Niemczech, ale niektórzy badacze uważają go za postać czysto legendarną.
Schwarz jest prawdopodobnie identyczny z Bertoldem von Lützelstetten, uczonym, który jest zapisywany jako magister Artium Bertoldus na Uniwersytecie w Paryżu w okresie 1329-1336.
Pierwsza wzmianka o Schwarzu znajduje się w anonimowym podręczniku pirotechnicznym z około 1410 r., zachowanym w różnych XV wiecznych egzemplarzach.