Nikołaj Anisimowicz Szczołokow (ros. Никола́й Ани́симович Щёлоков, ur. w stanicy Ałmazna w guberni jekaterynosławskiej, zm. 13 grudnia 1984 w Moskwie) – radziecki polityk i dowódca wojskowy, generał armii, minister spraw wewnętrznych ZSRR (1968–1984), Bohater Pracy Socjalistycznej (1980).
Życiorys Początkowo pracował w kopalni w Kadijewce, jednocześnie zajmował się malarstwem, w latach 1929–1933 studiował w Dniepropetrowskim Instytucie Metalurgicznym. Od 1931 w WKP(b), pracował w zakładach metalurgicznych w Ałmaznej i Dniepropetrowsku, w latach 1934–1935 odbywał służbę w Armii Czerwonej, 1935–1938 był inżynierem zmiany i zastępcą szefa odlewni zakładu instalacji metalurgicznej. Od grudnia 1938 do grudnia 1939 I sekretarz rejonowego komitetu KP(b)U w Dniepropetrowsku, w latach 1939–1941 przewodniczący Komitetu Wykonawczego Dniepropetrowskiej Rady Miejskiej, od lipca 1941 do 1942 członek Rady Wojennej Frontu Południowego, 1942–1943 zastępca naczelnika Tyłów Północnej Grupy Wojsk Frontu Kaukaskiego/Frontu Północno-Kaukaskiego ds. politycznych w stopniu starszego politruka, później komisarza batalionowego. Od 1943 pełnił funkcję zastępcy dowódcy 218 Dywizji Piechoty ds. politycznych w stopniu podpułkownika, następnie do grudnia 1945 był zastępcą dowódcy 28 Korpusu Piechoty ds.