Monaster św. Mikołaja – prawosławny żeński (pierwotnie męski) klasztor w Solbie, nad rzeką o tej samej nazwie, w jurysdykcji eparchii jarosławskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Historia Dokładny czas powstania monasteru nie jest znany. Z pewnością klasztor istniał już i posiadał znaczny majątek ziemski w 1544, a więc musiał już funkcjonować od kilku dziesięcioleci. Według niektórych badaczy monaster utworzył jeden z uczniów Sergiusza z Radoneża; mnisi pochodzący z jego monasteru oraz ich uczniowie zapoczątkowali funkcjonowanie ok. 70 różnych klasztorów. O tym, że twórcą monasteru w Solbie był mnich wykształcony duchowo w kręgu Sergiusza świadczy fakt, że ikona tego świętego wystawiona była w klasztorze św. Mikołaja na drugim miejscu po ikonie patronalnej.
Monaster został całkowicie zniszczony przez wojska polsko-litewskie podczas wojny polsko-moskiewskiej. Do jego odbudowy przystąpiono w 1711 na mocy decyzji cara Piotra I, dzięki staraniom Warłaama (Wysockiego), przełożonego monasteru Trójcy Świętej Daniela Słupnika w Peresławiu. Klasztor przeniesiono przy tym na nowe miejsce, oddalone od poprzedniego o ok. 4 km, na dawnym pozostawiając jedynie pamiątkowy krzyż. W nowym kompleksie monasterskim wzniesiono drewnianą cerkiew św.