Aleksandr Siergiejewicz Jesienin-Wolpin, ros. Александр Сергеевич Есенин-Вольпин (ur. 12 maja 1924 w Leningradzie, zm. 16 marca 2016 w Bostonie) – rosyjski matematyk, działacz opozycyjny w ZSRR, jeden z głównych ideologów rodzącego się ruchu dysydenckiego drugiej połowy lat 60. XX w.
Życiorys Jego rodzicami byli Siergiej Jesienin i Nadieżda Wolpin. Od 1933 mieszkał z matką w Moskwie. W 1946 ukończył studia matematyczne na Wydziale Mechaniczno-Matematycznym Uniwersytetu Moskiewskiego, w 1949 obronił tam pracę doktorską. W lipcu 1949 został aresztowany za czytanie znajomym własnych wierszy uznanych za antysowieckie. Został zdiagnozowany jako chory psychicznie i skierowany na przymusowe leczenie, w 1950 w kolejnym orzeczeniu skazano go na 5 lat zesłania. Przebywał w obwodzie karagandyjskim. W 1953 został zwolniony, prowadził w Moskwie badania matematyczne, rozwijał teorię tzw. ultraintuicjonizmu, równocześnie kontynuował działalność poetycką. W 1959 ponownie został zamknięty w szpitalu psychiatrycznym, przebywał tam około dwóch lat.