Formuła dyplomatyczna – gotowy, powtarzalny zwrot będący elementem budowy dokumentu średniowiecznego i nowożytnego w Polsce i wielu krajach kultury łacińskiej.
Historia Formuły dyplomatyczne powstały w toku rozwoju dokumentu już w starożytności. W wojujących państwach Mezopotamii ludzie dla pewności prawa zawierane transakcje potwierdzali pisemnie u specjalnych urzędników kancelaryjnych – pisarzy będących odpowiednikiem dzisiejszych notariuszy. Aby ujednolicić stosowane formuły stworzono pierwsze podręczniki praw (np. Ana Ittiszu)Pochodzi z czasów panowania III dynastii z Ur (2120-2005 p.n.e.). będące zbiorami formuł dyplomatycznych. Na dużą skalę rozpoczęto stosowanie formuł w średniowieczu w kancelariach kościelnych, a następnie świeckich. Za czasów merowińskich – w poł. VII wieku sztuka spisywania dokumentów zyskała swój pierwszy podręcznik oparty na praktyce kancelaryjnej. Sporządził go mnich frankoński imieniem Markulf. Dzieło jego stało się podstawą dla nauki sporządzania dokumentu publicznego w kancelarii królewskiej w późniejszym okresie. Rozwój handlu we Włoszech w XI w. spowodował, że dla jego potrzeb sięgano do instytucji prawa rzymskiego przywracając zapomniane umowy.