mały|Powojenny aparat Kiev 88 (na ilustracji) produkowany w ZSRR pod marką Kiev pod względem budowy wewnętrznej był klonem aparatu HK 12,5 cm, z czasem wprowadzono w nim jednak znaczne modyfikacje i usprawnienia. Handkammer 12,5 cm, 7 × 9 (; także GXN) – niemiecki aparat fotograficzny do fotografii lotniczej produkowany w czasie II wojny światowej na potrzeby Luftwaffe przez koncern Fritz Völk. Aparaty wyposażone w obiektyw Xenon 12.5 cm / f2 marki Schneider Göttingen (ISCO) wykorzystywane były w zwiadzie lotniczym.
Ze względu na zastosowanie w warunkach wojennych, w projekcie aparatu zastosowano nowatorskie rozwiązanie pozwalające na wymianę całej kasety z filmem fotograficznym 80 mm bez jej otwierania; był to pierwszy aparat w historii oferujący taką możliwość. Odbitki z filmu standardowo miały rozmiar 7 × 9 centymetrów.
W miarę postępu technologicznego ręczne aparaty zastąpiły aparaty wielkoformatowe, głównie serii Rb 30. Aparaty ręczne (głównie GXN oraz Leica IIIC) pozostały w użyciu głównie do celów dokumentacji wykonywanej ad hoc przez załogi samolotów bojowych.