Treść Pierścień i księga to oparta na faktach historia kryminalna, rozgrywająca się we Włoszech w końcu siedemnastego wieku (1698). Poemat opowiada historię niespełna osiemnastoletniej w chwili śmierci Pompilli Comparini, która zginęła z rąk swojego męża hrabiego Guida Franceschiniego, za którego wyszła w wieku trzynastu lat. Hrabia, kiedy dowiedział się, że Pompilia, jako podrzutek, nie dziedziczy po swoich przybranych rodzicach, wpadł w furię i zaczął poniewierać swoją młodą małżonką. Maltretowana dziewczyna uciekła od męża przy pomocy księdza, Giuseppe Caponsacchiego. Niemniej szybko ich ujęto i oskarżono o czyny lubieżne. Jednak przy okazji postępowania sądowego wyszła na jaw prawda o małżeństwie Pompilii i Guida, a dziewczyna z oskarżonej stała się pokrzywdzoną. Zamknięto ją w klasztorze, choć nie by ja więzić, ale chronić. Po pewnym czasie ciężarna Pompilia została zwolniona do domu. Jednak hrabia wynajął czterech zbirów, napadł na dom rodzinny Pompilii. Comparini zginęli od razu, natomiast śmiertelnie ranna dziewczyna udawała martwą, co pozwoliło jej przeżyć jeszcze kilka dni i opowiedzieć całą historię. To zeznanie pogrążyło sprawcę. Wielki trybunał skazał go na śmierć przez ścięcie.