Pańszczyzna z czasów rzezi galicyjskiej postrzegana jako swego rodzaju ubezwłasnowolnienie – posiadanie ciała i biografii chłopa przez pana – charakteryzowała się następującymi cechami: podwojenie wysiłku i redukcja czasu: praca na rzecz majątku własnego i cudzego; zakaz zmiany miejsca pobytu bez zezwolenia pana; zawisłość sądu i dowolność kar – brak lub znikomość regulacji prawnych; kary cielesne – różny stopień ingerencji w cielesność, aż do spowodowania zgonu; brak autonomii w podejmowaniu życiowych decyzji (np. ślub, edukacja). 2. Chłopska tożsamość
Obecna w kulturze tendencja do deprecjacji związków z warstwami chłopskimi ma wielorakie źródła i przejawy, do których należą: znikoma – lub znikomo uwzględniana – reprezentacja kulturowa chłopstwa na przestrzeni dziejów; potencjał buntu, związany z liczebnością chłopów; niejasna reprezentacja polityczna – np. specyficzna rola PSL (partia niezwykle liczna i popularna stanowiła reprezentację warstw społecznie „przezroczystych”); po 1989 roku asymilacja chłopstwa do pozycji mieszczan jako nobilitacja społeczna;