Bossowie charakteryzują się tym, że otrzymują obrażenia tylko wtedy gdy zostaną trafieni w słaby punkt, który zazwyczaj wyróżnia się na ekranie jaskrawą barwą lub migotaniem.
Gradius posiada unikatowy jak na swoje czasy system ulepszeń, który rozwija możliwości statku w miarę postępu akcji, gdyż początkowo Vic Viper porusza się stosunkowo wolno i ma małą siłę rażenia.
Ówczesne gry korzystały zazwyczaj z systemu ulepszeń, w którym każdy power-up był inny i po jego zdobyciu dawał graczowi określoną umiejętność (inny rodzaj nabojów, szybsze poruszanie itp.). Gradius posiada tylko jeden power-up, zdobycie go powoduje ładowanie miernika ulepszeń, który jest wyświetlany na dole ekranu i dzieli się na kilka opisanych odpowiednio części. Po wciśnięciu odpowiedniego przycisku gracz otrzymuje ulepszenie statku, to jakie to będzie ulepszenie jest zależne od tego jak bardzo naładowany jest miernik. Po wybraniu ulepszenia miernik zostaje opróżniony i musi być naładowany ponownie, niektóre z ulepszeń mogą się kumulować.
Odbiór