mały|upright|Dante Alighieri mały|Sześciu toskańskich poetów mały|Torquato Tasso mały|Vittorio Alfieri mały|Giacomo Leopardi mały|Luigi Pirandello Literatura włoska () – literatura piękna spisana w języku włoskim i jego dialektach.
Historią i teorią literatury włoskiej zajmuje się filologia włoska (italianistyka). Tradycyjnie w dziejach kultury włoskiej wyróżnia się epoki nazywane określeniami pochodzącymi od stuleci, na przykład trecento (wiek XIV), quattrocento (wiek XV), seicento (wiek XVII).
Najstarszym zabytkiem poezji w tym języku jest Pieśń słoneczna świętego Franciszka z Asyżu, napisana w latach 1225-1226, by zachęcić prostych ludzi (którzy nie znali łaciny) do śpiewanej modlitwy dziękczynnej za wszystko, co Bóg stworzył. Rozwój literatury w dialekcie łaciny ludowej na obszarze Italii rozpoczęła zawiązana około 1230 w Palermo poetycka szkoła sycylijska, której głównym przedstawicielem był Iacopo da Lentini. Jednak pierwszym oryginalnym prądem literackim w historii literatury włoskiej był dolce stil novo (jak nazwał go później Dante Alighieri), który rozwinął się w II poł. XIII w. w Bolonii i Florencji. Dante przeszedł do historii jako autor Boskiej komedii i cyklu Życie nowe. Obok niego wyróżniał się Guido Cavalcanti.