Johann Jakob Pistor (; Jakow Matwiejewicz Pistor; ur. 1739 w Hesji-Kassel, zm. 1814 w Kassel) – niemiecki wojskowy w służbie rosyjskiej, weteran wojny siedmioletniej, wojny rosyjsko-tureckiej (1787–1792), wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku i walk przeciw insurekcji kościuszkowskiej. Początkowo służył jako generał-kwatermistrz, w latach 1789–1796 był szefem rosyjskiego Sztabu Generalnego. Od 14 kwietnia 1789 roku w randze generał-majora, w 1803 awansowany do stopnia generała-lejtnanta.
Autor pamiętników z okresu walk w Polsce, jednego ze źródeł historycznych na temat insurekcji warszawskiej 1794 i okresu poprzedzającego jej wybuch.
Życiorys Urodził się w bogatej rodzinie szlacheckiej w Hesji-Kassel, jego ojcem był Matthias Konrad Pistor (1691-1761), heski nadkwatermistrz () i wytwórca broni strzeleckiej ze Schmalkalden. W młodości otrzymał staranne wykształcenie domowe. Służbę wojskową rozpoczął w artylerii w wojsku heskim. Wykładał także sztuki wojenne w akademii wojskowej Collegium Carolinum w Kassel. Uczestnik wojny siedmioletniej (1756-1763), podczas której służył w pruskim sztabie pod dowództwem generała-kwatermistrza Friedricha Wilhelma Bauera.