Ruprecht z Palatynatu (ur. 27 lutego 1427, zm. 16 lipca 1480) – arcybiskup Kolonii i książę-elektor Rzeszy od 1463 r. z rodu Wittelsbachów.
Życiorys Ruprecht był synem palatyna reńskiego Ludwika III i Matyldy sabaudzkiej. Jako najmłodszy syn od początku był przeznaczony do kariery duchownej. Już jako dziecko został kanonikiem katedralnym w Moguncji, uczył się na uniwersytetach w Heidelbergu i Kolonii. Kolejno otrzymywał następne godności kościelne (m.in. diakon w Kolonii, prepozyt katedralny w Würzburgu).
W 1463 r., po śmierci arcybiskupa Kolonii Dytryka II z Moers, kapituła katedralna wybrała Ruprechta na jego następcę – zapewne staraniem starszego brata Ruperta, palatyna reńskiego Fryderyka. W kolejnym roku Ruprecht został przez papieża zatwierdzony na tym stanowisku. Jednak jego rządy w diecezji były ograniczone – tuż przed jego wyborem kapituła oraz rycerstwo i mieszczanie z diecezji zawarli porozumienie ograniczające wpływ arcybiskupa na politykę fiskalną. Ruprecht, który zastał także długi zaciągnięte przez jego poprzednika (a wiele dóbr przezeń zastawionych) wkrótce odrzucił to porozumienie. Korzystając z posiłków wojskowych od brata, próbował w 1471 r. zdobyć kontrolę nad cłami na Renie, jednak bezskutecznie. Nie powiodła się też próba opanowania Neuss w 1472 r.