Siemion Iwanowicz Kanatczikow (ros. Семён Иванович Канатчиков, ur. 13 kwietnia 1879 we wsi Gusiewo w guberni moskiewskiej, zm. 19 października 1940) – rosyjski socjaldemokrata i komunista, robotnik, działacz partyjny SDPRR, RKP(b)/WKP(b), publicysta, dziennikarz.
Życiorys Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej, samouk. W wieku szesnastu lat rozpoczął pracę jako robotnik w fabryce metalowej Gustawa Lista w Moskwie. Od 1898 działał w SDPRR, od 1903 członek frakcji bolszewików. W latach 1910–1916 przebywał w więzieniu i na zesłaniu w guberni irkuckiej, 1916-1917 należał do towarzystwa spożywców "Ekonomija" w Nowonikołajewsku (obecnie Nowosybirsk), 1917 był członkiem Nowonikołajewskiego Komitetu SDPRR(b). Od marca do maja 1917 był członkiem i sekretarzem Rady Nowonikołajewskiej i przewodniczącym wydziału pracy tej rady, a w maju-czerwcu 1917 przewodniczącym tej rady, następnie od czerwca 1917 do 1918 towarzyszem (zastępcą) przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Tomskiej Rady Gubernialnej i jednocześnie komisarzem pracy guberni tomskiej.