Chrystus na pustyni (ros. Христос в пустыне) – obraz dziewiętnastowiecznego rosyjskiego malarza Iwana Kramskiego, zaliczającego się do grupy Pieriedwiżników, do której należeli między innymi Ilja Riepin, Isaak Lewitan i Iwan Szyszkin. Jak podaje Lucyna Lencznarowicz, Kramskoj specjalizował się w kompozycjach i tematyce historycznej, świeckiej, ale niekiedy sięgał po motywy religijne.
Charakterystyka ogólna Obraz stanowi ilustrację do przekazu ewangelii synoptycznych o pobycie Jezusa na pustyni, w trakcie którego przez czterdzieści dni pościł i był kuszony przez diabła. Malowidło powstało w roku 1872. Zostało zakupione przez Pawła Trietiakowa na potrzeby tworzonej przez niego galerii sztuki rosyjskiej. Było ono też reprodukowane w czasopismach w formie grafiki.
Historia powstania Kramskoj pracował nad portretem Jezusa przez wiele lat. Zadowolony był dopiero z drugiej jego wersji, na której Zbawiciel ukazany jest na tle niegościnnej przyrody. Przygotowując się do stworzenia dzieła, malarz szukał inspiracji zarówno w europejskich galeriach, jak i w pustynnych skalistych rejonach Krymu.