W zdaniu (1) tematem jest dzień wczorajszym. „Wczoraj” jest zarazem rematem, nie wiemy jednak, czy dotyczy również dalszych zdań podrzędnych. Być może Aśka powiedziała podmiotowi o kupnie samochodu wcześniej; być może powiedziała mu o tym wczoraj, ale kupiła samochód wcześniej; może być też i tak, że sam zakup samochodu odbył się w dniu wczorajszym. Zdanie (2) nie rozwiewa powyższych wątpliwości, dochodzi tam natomiast do rozdzielenia tematu i rematu. Tematem staje się pójście (do Aśki).12W jaki sposób dłuższa wypowiedź została podzielona na części (akapity w piśmie)? Co nadawca chciał osiągnąć wprowadzając właśnie taki podział?Krótka przemowa gettysburska dzieli się na trzy części, które odpowiadały zapewne pauzom robionym przez Abrahama Lincolna. Możemy zastanowić się, jak zmieniłby się charakter przemowy, gdyby na przykład trzecią, najdłuższą część przemowy rozbić na dwie połowy (po słowach „...co oni tu zrobili”).
Wpływanie na kontekst Lp.NarzędziePrzykład13W jaki sposób nadawca wpływa swoją wypowiedzią na postrzeganie kontekstu przez odbiorcę? Czy dyskurs reprodukuje obowiązujący kontekst? Czy reprodukcja jakichś aspektów kontekstu zachodzi w sposób nieświadomy, niezamierzony przez nadawcę? Czy poza reprodukcją dochodzi także do zmiany kontekstu?