Aleksandr Michajłowicz Samokutiajew (ros. Алекса́ндр Миха́йлович Самокутя́ев, ur. 13 marca 1970 w Penzie, zm. 17 czerwca 2026) – rosyjski kosmonauta, Bohater Federacji Rosyjskiej (2012).
Życiorys Skończył szkołę średnią w Penzie, uczył się spadochroniarstwa, w 1987 podjął studia w Penzeńskim Instytucie Politechnicznym, później przeniósł się do wyższej wojskowej szkoły lotników w Czernihowie, w 1992 ukończył studia zdobywając tytuł inżyniera-lotnika. W latach 1998–2000 studiował w Akademii Wojskowo-Powietrznej im. Gagarina, służył jako pilot wojskowy na Dalekim Wschodzie, latał samolotami i helikopterami uzyskując nalot ponad 680 godzin.
29 maja 2003 został włączony do grupy kosmonautów i od 16 czerwca 2003 do 27 czerwca 2005 przechodził ogólne przygotowanie kosmiczne, które zakończył egzaminem, a 2005-2008 był szkolony w programie lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną w grupie kosmonautów. W lipcu 2008 został dokooptowany do rezerwowej załogi 25 Ekspedycji na Międzynarodową Stację Kosmiczną, a 7 października 2009 do głównej załogi 27 Ekspedycji na Międzynarodową Stację Kosmiczną; 11-12 marca 2010 zdał egzaminy przed odlotem wraz z Andriejem Borisienką i Scottem Kellym.