Teatr XIX wieczny jako zjawisko społeczne Choć poziom artystyczny niektórych zespołów prowincjonalnych w Galicji pozostawiał wiele do życzenia, teatry te odgrywały ważną rolę w życiu kulturalnym. Były nośnikiem tradycji narodowej. Angażowały się w wydarzenia o charakterze narodowo-wyzwoleńczym. Dla niektórych późniejszych działaczy patriotycznych w Galicji (ale i w innych zaborach) były pierwszą szkołą działalności narodowejJanina Hera, Losy niespokojnych, Warszawa 1993. Aktorzy galicyjscy odbywali też tournee w Królestwie Kongresowym, na Śląsku, Pomorzu i w Wielkim Ks. Poznańskim. Starali się docierać z polskim (i polskojęzycznym) repertuarem do Polaków mieszkających w innych zaborach. Miało to (zwłaszcza po Powstaniu styczniowym) duże znaczenie patriotyczne i kulturotwórcze. Teatry wędrowne w Galicji mogły funkcjonować dzięki stosunkowo dużej swobodzie, co nie znaczy, że nie poddawane były cenzurze i nie oskarżane o działalność antypaństwową (cenzura w Galicji obejmowała sztuki, libretta operetkowe i operowe, teksty wodewilowe, etc.)Mariola Szydłowska, Cenzura teatralna w Galicji w dobie autonomicznej. 1860-1918. Kraków 1995..