W szczególności wykazano, że równości płac sprzyja elastyczność form zatrudnienia i wysoka konkurencja, na przykładach branży farmaceutycznej oraz bankowej. Elastyczność form i godzin zatrudnienia jest, m.in. według badań zespołu ekonomistki Harvardu Claudii Goldin, najważniejszym czynnikiem determinującym równość szans ekonomicznych kobiet i mężczyzn, jaki pozostał relatywnie łatwy do zmiany. Inną znaczącą kwestią jest tolerancja rekruterów wobec przerw w karierze.
Ekonomiści badający lukę płacową zwracają uwagę, że z wielu powodów same mechanizmy rynkowe mogą nie być wystarczające do jej zmniejszenia. Konkurencja w wielu obszarach rynku nie jest doskonała, i nie wymusza maksymalnej optymalizacji – przeciwnie, często obserwuje się monopson pracodawców. Pracownicy mogą być niechętni do szukania nowej pracy nawet przy jawnie nierównych płacach. Zawody jakie częściej wykonują kobiety, mogą być w mniejszym stopniu uzwiązkowione. Koszty pracy w wielu branżach nie są znaczącym czynnikiem, wymagającym niezwłocznej optymalizacji, a krańcowa korzyść z tańszego lub lepszego pracownika jest również nieznaczna, zwłaszcza w stosunku do postrzeganego krańcowego ryzyka związanego ze złym pracownikiem. Niechęć do straty jest u większości ludzi silniejszą motywacją od zdobywania zysków.