Okoliczności i czas powstania W lutym 45 roku w połogu zmarła ukochana córka Cycerona, Tullia. Na czas żałoby ArpinataCyceron urodził się w rzymskim mieście Arpinum – obecnie Arpino – położonym w górach, ok. 100 km od Rzymu. Stąd w literaturze nazywany jest również Arpinatą. schronił się w swojej wiejskiej posiadłości w Tuskulum, w której żył samotnie i skąd rzadko wyjeżdżał. W tej samotności – zwierzył się swojemu przyjacielowi Attykowi – nie mam z kim porozmawiać. Rankiem zapuszczam się w gęsty i cienisty las, który opuszczam dopiero wieczorem. Poza tobą nic mi nie jest tak drogie jak samotność. W samotności rozmawiam z książkami i tylko płacz mnie od nich odrywa. Wstrzymuję się, jak mogę, lecz ból jest silniejszyCyceron: Ad Atticum 12, 15.
Korzystając z biblioteki, którą zebrał w Tuskulum, Cyceron jeszcze w lutym 45 roku rozpoczął pisać dzieło poświęcone zagadnieniu cierpienia. 7 marca napisał do Attyka: Uczyniłem to, czego zaiste nikt przede mną;